Małopolska, ze względu na ukształtowanie terenu, była wiele razy doświadczana ekstremalnymi zjawiskami, w tym także powodziami. Czasem kilka minut bardzo intensywnych opadów potrafi zamienić małe potoki w rwące rzeki, doprowadzając do powodzi błyskawicznej. Małopolskie służby są gotowe do niesienia pomocy w takich sytuacjach oraz usuwania skutków klęsk żywiołowych – zarówno pod względem posiadanego sprzętu, jak i umiejętności oraz doświadczenia.

Taki meldunek odebrał dziś II wicewojewoda małopolski Ryszard Śmiałek podczas prewencyjnego posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, które odbyło się w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Temat został omówiony zarówno w aspekcie oceny zagrożenia powodziowego, jak i szeroko pojętej ochrony przeciwpowodziowej.

W posiedzeniu WZZK udział wzięli m.in.: zastępczyni dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – RZGW w Krakowie Agnieszka Gądek, małopolski komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Przemysław Przęczek, komendant wojewódzki Policji w Krakowie nadinsp. Artur Bednarek, dowódca 11 Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej płk Tomasz Łysek, Anna Śmiech z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy, zastępca małopolskiego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska Jacek Gołda. Obecni byli także dyrektorzy wydziałów z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.

– Zjawiska pogodowe często mają gwałtowny i nieprzewidywalny przebieg. Na przestrzeni lat Małopolska wielokrotnie była doświadczana przez powodzie. Służby są jednak przygotowane do działań. Cały czas trzymamy rękę na pulsie, a w razie powodzi będziemy działać natychmiastowo, bo priorytetem jest dla nas bezpieczeństwo mieszkańców – mówi II wicewojewoda małopolski Ryszard Śmiałek.

Monitoring sytuacji hydrologicznej i meteorologicznej 
Funkcjonujące w strukturach RZGW w Krakowie Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej na bieżąco monitoruje sytuację w terenie. Prowadzi stały monitoring hydro–meteorologiczny oraz koordynuje pracę zbiorników retencyjnych w sytuacji zagrożenia powodziowego.

Wszystkie zbiorniki posiadają pojemności powodziowe większe niż wymagane w instrukcjach gospodarowania wodą i są przygotowane na przyjęcie fali powodziowej i jej redukcję w razie konieczności. 

Stan wałów przeciwpowodziowych jest również na bieżąco monitorowany przez pracowników Wód Polskich.

W trakcie działań przeciwpowodziowych RZGW w Krakowie współpracuje i koordynuje zadania z innymi służbami. Na terenie całej Małopolski realizuje szereg inwestycji przeciwpowodziowych, by lepiej chronić mieszkańców i ich mienie przed powodzią. 

24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu 
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) pełni Państwową Służbę Hydrologiczno-Meteorologiczną (PSHM). W ramach tej służby realizuje zadania meteorologicznej i hydrologicznej osłony kraju, prowadzonej w sposób ciągły (przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, przez cały rok). W tym celu IMGW-PIB posiada i utrzymuje sieć pomiarowo-obserwacyjną, zbiera i opracowuje dane pomiarowe, monitoruje na bieżąco aktualną sytuację meteorologiczną i hydrologiczną, wykonuje modelowanie zjawisk zachodzących w atmosferze i hydrosferze, opracowuje prognozy meteorologiczne i hydrologiczne, opracowuje i dystrybuuje ostrzeżenia meteorologiczne i hydrologiczne.

W miarę prognozowanego rozwoju sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej informacje IMGW-PIB są aktualizowane.

Aktualna sytuacja meteorologiczna i hydrologiczna, prognozy oraz ostrzeżenia dostępne są zawsze w Serwisie meteorologicznym IMGW-PIB (meteo.imgw.pl) i hydrologicznym (hydro.imgw.pl).

Prewencja, ratownictwo oraz likwidacja skutków 
Działania Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych w ramach KSRG koncentrują się na trzech filarach: prewencji, bezpośrednim ratownictwie oraz likwidacji skutków ewentualnych podtopień czy powodzi. 

Skuteczność opiera się przede wszystkim na ludziach. W codziennej gotowości operacyjnej pozostaje 380 ratowników PSP. W sytuacji kryzysowej, wprowadzając system pracy 24/24, strażacy są w stanie natychmiast zmobilizować 674 strażaków zawodowych oraz blisko 6 864 ratowników OSP gotowych do bezpośredniego udziału w działaniach. To potężna siła, wspierana przez specjalistyczny sprzęt rozmieszczony strategicznie w całym województwie. 

Straż dysponuje zaawansowanym zapleczem technicznym, m.in.:
•    sprzętem do ewakuacji: na stanie PSP i OSP znajduje się łącznie 126 jednostek pływających, w tym łodzie motorowe, pontony oraz amfibia;
•    potencjałem pompowym: 23 agregaty pompowe PSP o łącznej wydajności ponad 328 000 dm3/min. Dodatkowo OSP dysponuje 44 pompami dużej wydajności 288 806 dm3/min oraz blisko 1755 mniejszymi pompami szlamowymi. PSP posiada również 3 agregaty pompowe do wody czystej o łącznej wydajności 24 000 l/min;
•    zabezpieczeniem wałów: w magazynach zabezpieczono ponad 515 tysięcy worków na piasek oraz ponad 4,3 km rękawów przeciwpowodziowych. PSP wykorzystuje także nowoczesne urządzenia do napełniania worków piaskiem typu NEPTUN;
•    kontenerami powodziowymi: kluczowe węzły w Nowym Sączu, Tarnowie i Krakowie dysponują kontenerami ze specjalistycznym wyposażeniem – od zapór po namioty pneumatyczne;
•    agregaty prądotwórcze – 1572 agregaty przenośne na bazach PSP i OSP, jak również agregaty przewoźne o łącznej mocy 559,2 KW. 

PSP współpracuje ściśle z administracją samorządową i rządową. Na mocy porozumienia z Małopolskim Urzędem Wojewódzkim w Krakowie, sprzęt z rezerw lokalizowany jest w powiatowych magazynach w Oświęcimiu, Dąbrowie Tarnowskiej i Suchej Beskidzkiej, co skraca czas reakcji. Małopolska Państwowa Straż Pożarna jest przygotowana i gotowa, by nieść pomoc mieszkańcom w każdym zakątku regionu.

Zawsze gotowi, zawsze blisko. 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej
11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej odgrywa istotną rolę w systemie wsparcia lokalnych społeczności w sytuacjach kryzysowych, w tym podczas zagrożeń i zdarzeń powodziowych. 

Żołnierze 11 MBOT byli zaangażowani w działania ratownicze realizowane w ramach „Operacji Feniks”. Obejmowały one bezpośrednią pomoc mieszkańcom terenów dotkniętych powodzią, w szczególności usuwanie szlamu i gruzu z zalanych domów, piwnic oraz podwórek, wypompowywanie wody, a także zabezpieczanie i wzmacnianie miejsc szczególnie zagrożonych. Równolegle prowadzona była dystrybucja żywności, odzieży, jak również organizowane były oddolne inicjatywy pomocowe kierowane do osób poszkodowanych. Wszystkie te działania realizowane były w ścisłej współpracy z samorządami, Państwową Strażą Pożarną oraz Ochotniczymi Strażami Pożarnymi.

Istotnym elementem zaangażowania Brygady było także wsparcie logistyczne i zabezpieczające. Małopolscy terytorialsi uczestniczyli w transporcie sprzętu oraz materiałów przeciwpowodziowych, wspierali ochronę infrastruktury krytycznej, a także pełnili służbę patrolową na terenach zagrożonych, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców oraz sprawności prowadzonych działań.

Równolegle do działań interwencyjnych 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej realizuje zadania z zakresu przygotowania i prewencji. Obejmują one szkolenia żołnierzy w zakresie reagowania kryzysowego i ratownictwa, udział w ćwiczeniach z innymi służbami oraz programy budowania odporności społecznej, w tym szkolenia „wGotowości” skierowane do ludności cywilnej. Celem tych przedsięwzięć jest skrócenie czasu reagowania na zagrożenia, doskonalenie współdziałania między instytucjami oraz lepsze przygotowanie społeczeństwa na wystąpienie zagrożeń naturalnych.